ലോക പുസ്തകദിനം, കഥപറച്ചിലിന്റെ പരിവർത്തനശക്തിക്കുള്ള ആഗോള ആദരവ്. ഖാലിദ് ഹുസൈനിയെപ്പോലെ സമകാലികരായ ചുരുക്കം ചില എഴുത്തുകാരെ മാത്രമേ ലോകത്തിന്റെ ഹൃദയം ഇത്രത്തോളം കീഴടക്കിയിട്ടുള്ളൂ. ലോക പുസ്തക ദിനത്തിനത്തിൽ അറിയാം ഹുസ്സൈനിയെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുസ്തകത്തിലൂടെ.
തൻ്റെ ഹൃദയസ്പർശിയായ രചനകളിലൂടെ ,ഹുസൈനി വെറുമൊരു കഥ പറയുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്; മറിച്ച് കാബൂളിലെ പൊടിപിടിച്ച തെരുവുകളിലേക്കും അവിടുത്തെ ജനതയുടെ അതിജീവനശേഷിയുള്ള ഹൃദയങ്ങളിലേക്കും വായനക്കാരെ ക്ഷണിക്കുന്ന ഒരു സാംസ്കാരിക പാലമായി അദ്ദേഹം മാറുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകൾ വെറും ഫിക്ഷനുകൾക്കപ്പുറം കുറ്റബോധം, വീണ്ടെടുപ്പ്, കുടുംബബന്ധങ്ങളുടെ ദൃഢത എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ആഴത്തിലുള്ള അന്വേഷണങ്ങളാണ്.
THE KITE RUNNER: THE WEIGHT OF REGRETS
ഹുസൈനിയുടെ സാഹിത്യ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ മാസ്റ്റർപീസ് ആയ ദ കൈറ്റ് റണ്ണർ ,സോവിയറ്റ് അധിനിവേശത്തിന് മുമ്പുള്ള സമാധാനപരമായ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ വളർന്ന അമീർ, ഹസ്സൻ എന്നീ രണ്ട് ആൺകുട്ടികൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ വേദനാജനകവും എന്നാൽ മനോഹരവുമായ പരിശോധനയാണ് ഈ നോവൽ. ദശകങ്ങളോളം അമീറിനെ വേട്ടയാടുന്ന ഭീരുത്വത്തിന്റെ ഒരു നിമിഷത്തെയും, ചതിയുടെ വിനാശകരമായ ആഘാതങ്ങളെയും ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ് ഈ കഥ നീങ്ങുന്നത്.
അമീറിന്റെ രഹസ്യത്തിന്റെ ശ്വാസംമുട്ടിക്കുന്ന ഭാരത്തെ വൈരുദ്ധ്യപ്പെടുത്താൻ, സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും യൗവനത്തിലെ സന്തോഷത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി ‘പട്ടം’ എന്ന രൂപകത്തെ ഹുസൈനി സമർത്ഥമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. കാബൂളിലെ പട്ടം പറത്തൽ മത്സരങ്ങളിൽ നിന്ന് കാലിഫോർണിയയിലെ കുടിയേറ്റ ജീവിതത്തിലേക്കും, ഒടുവിൽ താലിബാൻ നിയന്ത്രിത ജന്മനാട്ടിലേക്കും കഥ മാറുമ്പോൾ ഒരു സാർവത്രിക സത്യം നാം കാണുന്നു: “വീണ്ടും നന്മയുള്ളവനാകാനുള്ള” വഴി ത്യാഗങ്ങളാൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതാണ്. പിതാവ്-പുത്രൻ ബന്ധത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണതയെയും പാപമോചനത്തിനായുള്ള അന്വേഷണത്തെയും കുറിച്ചുള്ള മികച്ച കൃതിയായി ഇത് ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു.
THOUSAND SPLENDID SUNS: THE STRENGTH OF SILENCE
ഹുസൈനിയുടെ ആദ്യ നോവൽ പുരുഷന്മാരെ കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നെങ്കിൽ, എ തൗസൻഡ് സ്പ്ലെൻഡിഡ് സൺസ് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ സ്ത്രീകൾക്കുള്ള അതിശക്തമായ ഒരു ഗീതമാണ്. മുപ്പത് വർഷത്തെ കാലയളവ് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈ നോവൽ, വ്യത്യസ്ത തലമുറകളിൽ നിന്നും പശ്ചാത്തലങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള മറിയം, ലൈല എന്നീ രണ്ട് സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തെ ഇഴചേർക്കുന്നു. ക്രൂരനായ ഒരേ മനുഷ്യനെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ഇവർ നിർബന്ധിതരാകുന്നു.
കാബൂളിലെ വീടുകളുടെ ചുവരുകൾക്കുള്ളിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന “ആയിരം ഉജ്ജ്വല സൂര്യന്മാരെ”—വ്യവസ്ഥാപിത അടിച്ചമർത്തലുകൾക്കിടയിൽ ജീവിക്കുന്ന സ്ത്രീകളുടെ സഹിഷ്ണുതയെയും നിശബ്ദമായ വീര്യത്തെയും—ഹുസൈനി ഇതിലൂടെ വരച്ചുകാട്ടുന്നു. മറിയവും ലൈലയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വെറുപ്പിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് പിന്നീട് തീവ്രമായ മാതൃസ്നേഹമായി മാറുകയും, ഒടുവിൽ അത് അത്യുജ്ജ്വലമായ ഒരു ധീരകൃത്യത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വ്യക്തിപരമായ ദുരന്തങ്ങളും ദേശീയമായ അട്ടിമറികളും കൂടിച്ചേരുന്ന ഹൃദയഭേദകവും എന്നാൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ കഥയാണിത്.
AND THE MOUNTAINS ECHOES: THE ECHOES OF LOSS
തൻ്റെ മൂന്നാമത്തെ പ്രധാന കൃതിയായ ആൻഡ് ദ മൗണ്ടെയ്ൻസ് എക്കോഡിൽ ,ഹുസൈനി തന്റെ രചനാശൈലി വിപുലീകരിക്കുന്നു. ഒരു ലളിതമായ കഥാഗതിക്ക് പകരം തലമുറകളിലൂടെ കൈമാറുന്ന ഒരു ആഗോളചിത്രമാണ് അദ്ദേഹം ഒരുക്കുന്നത്. ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമത്തിലെ പിതാവ് എടുക്കുന്ന ദയനീയമായ ഒരു തീരുമാനത്തിൽ നിന്നാണ് കഥ തുടങ്ങുന്നത്: ശൈത്യകാലത്ത് തന്റെ മറ്റ് മക്കൾക്ക് അതിജീവിക്കാൻ വേണ്ടി മകളായ പാരിയെ കാബൂളിലെ ഒരു സമ്പന്ന കുടുംബത്തിന് വിൽക്കുന്നു.
പാരീസ് മുതൽ ടിനോസ് വരെയും സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോ വരെയും ദശകങ്ങളിലൂടെയും ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലൂടെയും ഈ ഒരു സംഭവത്തിന്റെ മാറ്റൊലികൾ നോവൽ പിന്തുടരുന്നു. നമ്മൾ എങ്ങനെ സ്നേഹിക്കുന്നു, എങ്ങനെ പരസ്പരം വേദനിപ്പിക്കുന്നു, നമ്മുടെ പൂർവ്വികരുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ എങ്ങനെ പ്രതിഫലിക്കുന്നു എന്നൊക്കെ ഹുസൈനി ഇതിൽ അന്വേഷിക്കുന്നു. ഇത് ധാർമ്മികതയുടെ “ചാരനിറത്തിലുള്ള ഇടങ്ങളെ” (Gray areas) കുറിച്ചുള്ള ദാർശനികമായ കാഴ്ചപ്പാടാണ്. ഹുസൈനിയുടെ ലോകത്ത് ലളിതമായ വില്ലന്മാരോ നായകന്മാരോ ഇല്ല—മനോഹരവും ക്രൂരവുമായ ഈ ലോകത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന മനുഷ്യർ മാത്രമേയുള്ളൂ എന്ന് ഇത് തെളിയിക്കുന്നു.
എന്തുകൊണ്ടാണ് ഹുസൈനിയെ വായിക്കുന്നത് പ്രധാനമാകുന്നത്?
സാഹിത്യം നമ്മുടെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ഉപകരണമാണെന്ന് അദ്ദേഹം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ മാനുഷിക മുഖം വെളിപ്പെടുത്താനായി അദ്ദേഹം യുദ്ധത്തിന്റെയും രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെയും തലക്കെട്ടുകളെ മാറ്റിനിർത്തുന്നു. അത് ഒരു പട്ടത്തിന്റെ പിന്നാലെയുള്ള ഓട്ടമായാലും അല്ലെങ്കിൽ ഒരു അമ്മയുടെ നിശബ്ദ പ്രാർത്ഥനയായാലും, ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വ്യത്യാസങ്ങൾക്കപ്പുറം നമ്മുടെ സന്തോഷങ്ങളും ഭയങ്ങളും പ്രതീക്ഷകളും അടിസ്ഥാനപരമായി ഒന്നാണെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഹുസൈനിയെ വായിക്കുക എന്നത് ഒരു കണ്ണാടിയിൽ നോക്കുന്നതുപോലെയാണ്; അവിടെ നാം മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ പങ്കുവെക്കപ്പെട്ട ആത്മാവിനെ ദർശിക്കുന്നു